امروز :

اسناد خلیج فارس

باستان شناسی و تاریخ

انتخاب رشته باستان شناسی از دیدگاه رضا مرادی غیاث آبادی

توصیه‌هایی برای علاقه‌مندان به باستان‌شناسی

تجربه و راهنمایی برای انتخاب رشته باستان شناسی

هیچگاه با کلاس‌های کنکور همکاری نداشته‌ام. چرا که سازوکار فاسد کنکور و کلاس‌ها و کتاب‌های آنرا که هم شاگردان نگون‌بخت و هم آموزگاران ناچار را به کام خود کشیده است، دلالی دانش قلابی، بهره‌کشی از نسل جوان، و کسب‌وکاری فاسد و کثیف می‌دانم. به همان کثیفی خرید و فروش مواد مخدر و دلالی انسان. دلالانی که جوانان آینده‌ساز جامعه و استادان فرهیخته را به چشم منبعی برای دوشیدن و طعمه‌هایی برای غارت کردن نگاه می‌کنند، نمی‌توانند نه به علم دلبستگی داشته باشند، نه به فرهنگ، نه به آینده جامعه، و نه حتی به شرف و انسانیت. همین دلال‌ها هستند که کارشان حتی با اعلام نتایج کنکور هم تمام نمی‌شود، بلکه پس از آن نیز طعمه‌های خود را تشویق می‌کنند تا به منظور نگارش مقاله برای مجلات داخلی و خارجی، و نیز پایان‌نامه تحصیلی به آنان رجوع کنند و سفارش کار بدهند. سفارش تولید علم قلابی و مدرک قلابی که می‌تواند همچون هر فساد دیگری، کشور و جامعه‌ای را به تباهی بکشد. این دلال‌ها الزاماً اشخاصی خارج از محیط دانشگاه‌ها نیستند. دانشگاه‌های ما با چنین رویه‌ای تبدیل به مراکز رسمی صدور مدارک تحصیلی قلابی و فارغ‌التحصیلان بیسواد شده‌اند.

اما با این حال هرساله و در فصل کنکور و انتخاب رشته، طرف مشورت عده‌ای از دوستان و نزدیکان قرار می‌گیرم. در این مواقع اگر کسی علاقه‌ای به رشته باستان‌شناسی و یا دیگر رشته‌های مرتبط با مطالعات باستانی داشته باشد، با توصیه‌هایی او را از اینکار برحذر می‌دارم. خلاصه این توصیه‌ها را در اینجا می‌نویسم، شاید کسی را بکار آمد:

۱- منابع درسی رشته باستان‌شناسی در ایران یا بسیار کهنه و از رده خارج هستند و یا بعضاً توسط کسانی نوشته شده‌اند که دست‌اندرکار عتیقه‌فروشی و قاچاق آثار باستانی بوده‌اند. به عبارت دیگر، دانشجوی علم باستان‌شناسی در ایران نمی‌تواند این علم را به درستی بیاموزد، مگر آنکه همچون عده‌ای از باستان‌شناسان موفق، با علاقه و مطالعه شخصی دانش و توانایی خویش را گسترش دهد.

 


برچسب‌ها: انتخاب رشته, باستان شناسی, تحصیلات تکمیلی, رشته باستان شناسی, انتخاب رشته باستان شناسی
ادامه مطلب
جایگاه و نقش استحکامات هیرکانیا در منازعات مرزهای شرقی ساسانیان
 

جایگاه و نقش استحکامات هیرکانیا در منازعات مرزهای شرقی ساسانیان

مقاله 8، دوره 5، شماره 2، زمستان 1392،

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان
1حمید کاویانی پویا* ؛ 2ماریا داغمه‌چی
1استادیار گروه تاریخ، دانشگاه شهید باهنر کرمان
2کارشناس ارشد باستان‌شناسی، دانشگاه تهران
چکیده
هیرکانیا (گرگان) از دیرهنگام به سبب دارا­بودن موقعیت استراتژیکی و اقتصادی مورد توجه صاحبان و منادیان قدرت بوده است و دولت‌های ایرانی، به منظور تثبیت جایگاه خویش سعی در استیلا بر این منطقه داشتند؛ بر این اساس، موقعیت و کارکرد ایالت هیرکانی در عصر ساسانی و عملکرد استحکامات این ایالت برای حکومت‌های ایرانی در مقابل مهاجمان و قدرت‌های شرقی، مسئلة مهمی است که پیگیری آن در عصر ساسانی سبب آگاهی از چگونگی نگرش این دولت ایرانی به مرزهای شرقی ایران، دشمنان این خطه و اقدامات ساسانیان در مقابل آنها و در منطقة هیرکانیا می­گردد. بنابراین، برای پاسخ بدین مسائل،    نه­تنها از متون تاریخی بهره­برداری شد، بلکه از یافته­های باستان‌شناسان نیز استفادة فراوانی گردید و در بررسی جایگاه هیرکانیا و استحکامات آن در قلمرو ساسانی و به­ویژه در مقابل یورش­های انیران، بدین نتیجه نائل آمدیم که ساسانیان نیز به تبعیت از سلسله­های ایرانیِ پیشین نه­تنها پایگاه نظامی مهمی در گرگان برپا داشته بلکه به احداث دیواره­های مستحکم و حصارهای تدافعی پیچیده و مجهزی اقدام نمودند. در این میان، احداث دیوارة دفاعی گرگان با استحکامات ویژه سبب پیشگیری از ورود مهاجمان به مرزها شده و با تأمین امنیت، موجب رونق بیشتر ایالت گرگان شد. این دیوارة دفاعی نشان می‌دهد که ساخت آن نه­تنها به­منظور یک برنامة اضطراری، بلکه بخشی از برنامة پیچیدة شاهنشاهی ساسانی بوده که عامل         به­حداکثر­رساندن حفاظت از دشت گرگان در قرن پنجم میلادی به­شمار می‌آمده است.
کلیدواژگان
هیرکانیا؛ مرزهای شرقی؛ ساسانیان؛ هپتالیان؛ دیوار گرگان

 


برچسب‌ها: هیرکانیا؛ مرزهای شرقی؛ ساسانیان؛ هپتالیان؛ دیوار گ
ادامه مطلب
نوشتن مقالات و پایان نامه های باستان شناختی

نوشتن مقالات و پایان نامه های باستان شناختی

ای. بی. بنینگ برگردان مهسا عابدینی

معرفی:  آنچه  که در ادامه می آید برخی از راهنمایی های شخصی من  است در مورد اینکه چطور مقالات دانشگاهی بهتری بنویسید. همچنین توصیه می کنم که یک کتاب راهنمای نگارش صحیح تهیه کنید، که یک نمونه خوب (ومختصر آن) کتابThe Elements of style  نوشته Strunk  و White می باشد.

چند نمونه ی دیگر که ممکن است مفید واقع شود، عبارتند  از کتاب درباب خوب نوشتن (On Writing Well: The Classic Guide to Writing Nonfiction) که در سال 1998Zinsser, W. K.   نوشته شده است.


برچسب‌ها: مقالات, پایان نامه, باستان شناسی, مقالات و پایان نامه باستان شناسی
ادامه مطلب
بیکاری: نمونه مورد پژوهش خودم (کارشناس ارشد رشته باستان شناسی)
بیکاری: نمونه مورد پژوهش خودم (کارشناس ارشد رشته باستان شناسی)

فائزه رضایی

این روزها بحث از بیکاری در میان جوان ها بیداد می کند. همه بنوعی درگیر پیدا کردن شغل متناسب با تحصیلات و شرایط خانوادگیشان هستند. کمتر کسی موفق به یافتن شغلی می شود که با رشته تحصیلی دانشگاهیش مطابقت داشته باشد و متاسفانه بیشتر افراد در حرفه ای مشغول بکار می شوند که هیچ تناسبی با تحصیلات آنها ندارد. شاید بزرگترین دلیل این باشد که پیدا کردن کار رابطه مستقیم با آشنا و آشنابازی یا همان بند "پ" دارد. یعنی افراد نهایتا به کاری تن می دهند که توسط یک آشنا (چه از افراد فامیل یا دوستان و نزدیکان) شرایطش مهیا شده باشد. یکی از ترس های من هم همین است. اینکه بالاخره با اینهمه این طرف و آن طرف زدن سر آخر مجبور شوم استخدام اداره ای شوم که برای مثال پدرم در آن کار می کرده، یا با برادرم که شرکتی مستقل دارد همکاری کنم، فقط برای اینکه احساس کنم کاری انجام می دهم و استقلال مالی پیدا کردم و به اصطلاح دستم در جیب خودم است. از زمان فارغ التحصیلی بارها و بارها به سازمان میراث فرهنگی مراجعه کرده ام و تنها چیزی که عایدم شده وعده و وعیدهایی در رابطه با پروژه هایی است که ریاست جدید میراث فرهنگی در فکر راه اندازی آنها است و هنوز مراحل اداری را طی نکرده و حتی تصویب هم نشده (و حتی امیدی به تصویب آنها نیز نیست). این روزها از ایده آل های دورانی که جوانتر بودم و بتازگی پا به رشته باستان شناسی گذاشته بودم فرسخ ها فاصله گرفته ام. زمانی در رویا پردازی درباره آینده، خود را پژوهشگری می دیدم از محلی به محلی دیگر در حرکت است و همواره در حال انجام پروژه های باستان شناسی خانه و زندگی را بر دوش گذاشته و با وجود تمام سختی های این راه، اما احساس خشنودی از زندگی سراپایش را فراگرفته. اما بدلیل شرایط (که طیف وسیعی را دربر میگیرد از جمله خانوادگی، اقتصادی، امنیت و غیره و غیره) حتی پروژه پایان نامه را هم بصورت کتابخانه ای و نه بصورت تحقیق میدانی کار کردم.


برچسب‌ها: بیکاری, ارشد باستان شناسی, ارشد, باستان شناسی
ادامه مطلب
راهنمایی دوستان
دوستان عزیز میتونن برای استفاده بهتر و راحت تر از مطالب وبلاگ ،از عناوین مطالب که در بالای این متن قرار داره استفاده کنند

با تشکر

ویژگی های سفال دوره اشکانی در لرستان

ویژگی های سفال دوره اشکانی در لرستان

 بنا به مطالعات صورت گرفته سفال جلينگي از سده 2پ.م ظاهر شده و تا دوره متاخر اشكاني            (سده 1 تا 225.م) رواج داشته است(هرينك،53:1376). زمان دقيق پايان رواج سفال جلينگي مشخص نيست، ولي به‌نظر مي‌رسد حدود سده 2.م باشد.

البته طبقه‌بندي مواد فرهنگي دوران تاريخي در قالب سلسله‌هاي پادشاهي، امري نادرست و پيچيده  مي‌باشد. چنان‌كه در اينجا بخشي از اوايل دوره اشكاني درعصر آهن IV مي‌گنجد و بعضی از پژوهشگران بالاجبار در توصيف و دسته‌بندي محوطه‌هاي بخش متاخر اشكاني كه از نظر ويژگي‌هاي فني سفال با دوره ساساني همخواني دار


برچسب‌ها: سفال, اشکانی, لرستان, سفال دوره اشکانی در لرستان
ادامه مطلب
سفالینه های ساساني:

سفالینه های ساساني:

به علت رواج فلزگري و ساخت ظروف فلزي در عصر ساساني فن سفال‌گري در اين دوره پيشرفت شاياني نداشت. كيفيت سفالينه‌هاي دوره ساساني نسبتا خشن است. توليد سفال لعاب‌دار نيز بيشتر در خوزستان و ميان‌رودان رايج بود. پس از سقوط دولت ساساني و ورود مسلمانان به ايران توليد سفال با تكنيك ساساني همچنان تا سده‌هاي اوليه هجري(به احتمال سده 3 ه.ق) تداوم داشت.

در بررسي‌هاي باستانشناختي تشخيص سفال اشكاني از ساساني تا حدودي با دشواري همراه است؛ چرا كه بسياري از گونه‌هاي سفالي دوره اشكااني در دوره ساساني بدون


برچسب‌ها: سفالینه, ساساني, سفالینه های ساساني
ادامه مطلب
ورزش باستاني ايران و ريشه هاي تاريخي آن

 

ورزش باستاني ايران و ريشه هاي تاريخي آن

مهرداد بهار

 

بر ورزش باستاني ايران عمري دراز گذشته و مانند همه سنت هاي باستاني ، اصل و منشاء آن در غبار تاريخ گم شده است و امروز اگر مي كوشيم اصل آن را بازيابيم ، اين كوشش تنها بر نشانه هائي استوار است كه اينجا و آنجا به چشم مي خورد ، ورنه ، مدركي قطعي و صريح براي اثبات منشاء اين آئين در دست نيست. در حقيق اين باز يافتن نيست ، باز ساختن است!

در طي چندين سال گذشته ، بجهت علاقه اي كه به مطالعه تاريخ تفكر و دين در ايران باستان داشتم، كوشيم با آئين مهر در ايران و روم آشنا شوم . در طي اين آشنائي با مطالعات مهرپرستي ، به بعضي شباهت هاي شگفت آور ميان آئين مهر و آئين زورخانه ايراني برخوردم كه مرا به انديشيدن درباره ارتباط                          آئين زورخانه با آئين مهر واداشت و در اين باره مقاله اي به مجله فرهنگ و زندگي تقديم داشتم كه در شماره دهم آن مجله به طبع رسيد . گمان مي كنم پيش از بحث درباره اين مساله ، بهتر باشد با اين رشته ارتباطهاي موجود دو آئين كه در ان مقاله ياد شده است، آشنا شويم.

نخستين دسته از ارتباطها ، ارتباط معابد مهري اروپائي است با بناهاي زورخانه اي در ايران . مراسم مهري معمولاً مي بايست در غارها انجام يابد . اين غارها مظهر طاق آسمان وپهنه زمين بود . در نزديك اين معابد طبيعي يا در داخل آن مي بايست آبي روان وجود داشته باشد ، اما در شهر ها يا جلگه ها كه غاري نبود ، اين معابد را به شباهت غارها، در زيرزمين بنا مي كردند . معبد به وسيله پلكاني طولاني به سطح زمين مي رسيد. اين معابد پنجره نداشتند و از نور خارج بهره اي نمي بردند. گاه پلكان به اطاقي ختم مي شد كه در آن ، پيروان خود را براي اجراي مراسم آماده مي ساختند و سپس از وانجا به محوطه اصلي معبد وارد مي شدند . طاق معبد را چون آسمان شب مي آراستند . در داخل معبد در دو سو دو رديف سكو قرار داشت و در ميان دو رديف سكو، صحن مستطيل و گود معبد قرار گرفته بود كه مراسم در آنجا انجام مي يافت و تماشاگران بر نيمكت هائي كه كنار سكوها ، پاي ديوار بود به تماشاي اين مراسم مي پرداختند . در آخر صحن ، در محرابي ، منظره اي از مهر در حال كشتن گاو وجود داشت . در كنار در ورودي ظرفي            پايه دار براي آب تبرك شده قرار داشت در ظرف مقابل ،


برچسب‌ها: ورزش باستاني, ريشه هاي تاريخي, ورزش باستاني ايران و ريشه هاي تاريخي آن
ادامه مطلب
جغرافیا و جمعیت ایران
رحیم یعقوب زاده-پژوهشگر و استاد دانشگاه

جغرافیا و جمعیت ایران

ایران کشوری در جنوب غربی آسیا در منطقهٔ خاورمیانه با ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلومترمربع وسعت و بر پایهٔ آخرین آمار سرشماری سازمان ثبت احوال کشور در سال 1390 جمعیت ایران با احتساب مهاجرت ها بیش از 75 میلیون نفر است و پایتخت، بزرگ‌ترین شهر و مرکز فرهنگی، صنعتی و سیاسی این کشور تهران است. ایران در شرق با افغانستان و پاکستان؛ در شمال شرقی با ترکمنستان، در بخش میانی شمال با دریای خزر، در شمال غربی با ‏جمهوری آذربایجان و ارمنستان؛ در غرب با ترکیه و عراق؛ و در جنوب با آبهای خلیج فارس و دریای عمان همسایه‌ است.‏ بیش از نیمی از ایران ‏کویری و نیمه کویری است. حدود یک سوم ایران نیز کوهستانی است و بخش کوچکی از ایران، شامل جلگهٔ جنوب دریای خزر و جلگهٔ ‏خوزستان نیز از جلگه‌های حاصلخیز تشکیل شده ‌است.‏ ایران به 31 استان تقسیم شده است.‏ استان‌های ایران عبارت از:‏ آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، البرز، اصفهان، ایلام، بوشهر، تهران، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی، خراسان ‏رضوی، خراسان جنوبی، خوزستان، زنجان، سمنان، سیستان و بلوچستان، فارس، قزوین، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه، کهکیلویه و ‏بویراحمد، گلستان، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی، هرمزگان، همدان و یزد می باشند. موقعیت جغرافیایی ایران سبب شده است که مانند پلی اروپا و آسیا را به هم مرتبط کند. این کشور از جنوب به دریای آزاد، و از شمال از طریق دریای خزر به جمهوری های استقلال یافته اتحاد جماهیر شوروی سابق را دارد. از این رو افرادی که می خواهند، از طریق زمین از اروپا به شبه قاره هند و یا دورتر بروند به ناچار از ایران می گذرند و با عنایت به برخورداری از تنوع آب و هوایی، طبیعت زیبا و فرهنگ و تمدن درخشان چند هزار ساله گردشگران بی شماری را بسوی خود می کشاند.



برچسب‌ها: جغرافیا و جمعیت ایران, جغرافیا, جمعیت ایران
ادامه مطلب
تپه لاميزده محمودآباد؛ شناساييِ شواهدي از استقرارگاه عصر مفرغ و آهن در حوزه مركزي مازندران

تپه لاميزده محمودآباد؛

شناساييِ شواهدي از استقرارگاه عصر مفرغ و آهن در حوزه مركزي مازندران


محمودآباد در یک نگاه

شهرستان محمودآباد با جانمایی در حوزة مرکزی استان مازندران و وسعتی حدود 8/262 کیلومتر مربع، 1/1 درصد از مساحت کل استان را به خود اختصاص داده است (سیمای شهرستان محمودآباد، 1385: 2). محمودآباد که از شمال به درياي مازندران، از شرق به شهرســتان فریدونکنار، از غرب به شهرستان نور و از جنوب به شهرسـتان آمـل محــدود مي­شود، در طول جغرافيايي، 52 درجه و 15 دقيقه تا 52 درجه و27 دقيقه طول شرقي و عرض جغرافیایی ، 36 درجه و 33 دقيقه تا 36 درجه و40 دقيقه عرض شمالی قرار دارد (صیاد، 1380: 7). منطقه محمودآباد طی دوره­های زمین­شناسی، به تناوب تحت تأثیر پیش­روی و پس­روی دریا واقع شده است. چنانکه در زمان اتصال دریای خزر و دریای سیاه، از محدودة رسوبگذاری دریایی، مواقعی که دریا پس­روی کرده و ارتباط قطع می­شده، رسوبگذاری خشکی­زا صورت گرفته است (قاسمی سمیع، 1384: 116) در نتیجه این حوزه، منطقه ای کاملاً جلگه ایی و دشت گونه است. اقليم منطقه به تبعيت از شرايط آب و هوايي حاكم بر نواحي سواحل خزري، پوشش گياهي و نزديكي به دريا، داراي آب و هواي معتدل و مرطوب خزری است كه تا اندازه­اي به آب و هواي مديترانه­اي شباهت دارد (رویان، 1383: 6-7؛ شفیعی، 1382: 116).

محمودآباد در حقیقت جانشین سه منطقه مهم قدیم به نامهای: اَهلَم، دریابار و تََلیکسَر است (همان 103). اَهلَم (عینُ الهَم، اَلهَم، چشمهُ الهَم)، بندر معروف باستانی تبرستان (بندرگاه آمل در مصب رودخانه هراز) در چهار فرسخی آمل به­سوی دریا قرار داشته است (لسترنج، 1383: 395؛ حمدالله مستوفی، 1362: 23؛ ستوده، 1366: 107 و برزگر، 1329: 76). یاقوت (سده 7 هـ.ق) نیز از اهلم یاد کرده و می­گوید، اهلَم (اَلهَم) شهرکی در کرانه دریای آبسکون از بخشهای مازندران و در یک مرحله­ای آمل است (حموی، 1380: 362 و 315).


برچسب‌ها: تپه لاميزده محمودآباد؛, استقرارگاه, عصر مفرغ و آهن, مازندران
ادامه مطلب