امروز :

اسناد خلیج فارس

باستان شناسی و تاریخ

راهنمایی دوستان
دوستان عزیز میتونن برای استفاده بهتر و راحت تر از مطالب وبلاگ ،از عناوین مطالب که در بالای این متن قرار داره استفاده کنند

با تشکر

ویژگی های سفال دوره اشکانی در لرستان

ویژگی های سفال دوره اشکانی در لرستان

 بنا به مطالعات صورت گرفته سفال جلينگي از سده 2پ.م ظاهر شده و تا دوره متاخر اشكاني            (سده 1 تا 225.م) رواج داشته است(هرينك،53:1376). زمان دقيق پايان رواج سفال جلينگي مشخص نيست، ولي به‌نظر مي‌رسد حدود سده 2.م باشد.

البته طبقه‌بندي مواد فرهنگي دوران تاريخي در قالب سلسله‌هاي پادشاهي، امري نادرست و پيچيده  مي‌باشد. چنان‌كه در اينجا بخشي از اوايل دوره اشكاني درعصر آهن IV مي‌گنجد و بعضی از پژوهشگران بالاجبار در توصيف و دسته‌بندي محوطه‌هاي بخش متاخر اشكاني كه از نظر ويژگي‌هاي فني سفال با دوره ساساني همخواني دار


برچسب‌ها: سفال, اشکانی, لرستان, سفال دوره اشکانی در لرستان
ادامه مطلب
سفالینه های ساساني:

سفالینه های ساساني:

به علت رواج فلزگري و ساخت ظروف فلزي در عصر ساساني فن سفال‌گري در اين دوره پيشرفت شاياني نداشت. كيفيت سفالينه‌هاي دوره ساساني نسبتا خشن است. توليد سفال لعاب‌دار نيز بيشتر در خوزستان و ميان‌رودان رايج بود. پس از سقوط دولت ساساني و ورود مسلمانان به ايران توليد سفال با تكنيك ساساني همچنان تا سده‌هاي اوليه هجري(به احتمال سده 3 ه.ق) تداوم داشت.

در بررسي‌هاي باستانشناختي تشخيص سفال اشكاني از ساساني تا حدودي با دشواري همراه است؛ چرا كه بسياري از گونه‌هاي سفالي دوره اشكااني در دوره ساساني بدون


برچسب‌ها: سفالینه, ساساني, سفالینه های ساساني
ادامه مطلب
ورزش باستاني ايران و ريشه هاي تاريخي آن

 

ورزش باستاني ايران و ريشه هاي تاريخي آن

مهرداد بهار

 

بر ورزش باستاني ايران عمري دراز گذشته و مانند همه سنت هاي باستاني ، اصل و منشاء آن در غبار تاريخ گم شده است و امروز اگر مي كوشيم اصل آن را بازيابيم ، اين كوشش تنها بر نشانه هائي استوار است كه اينجا و آنجا به چشم مي خورد ، ورنه ، مدركي قطعي و صريح براي اثبات منشاء اين آئين در دست نيست. در حقيق اين باز يافتن نيست ، باز ساختن است!

در طي چندين سال گذشته ، بجهت علاقه اي كه به مطالعه تاريخ تفكر و دين در ايران باستان داشتم، كوشيم با آئين مهر در ايران و روم آشنا شوم . در طي اين آشنائي با مطالعات مهرپرستي ، به بعضي شباهت هاي شگفت آور ميان آئين مهر و آئين زورخانه ايراني برخوردم كه مرا به انديشيدن درباره ارتباط                          آئين زورخانه با آئين مهر واداشت و در اين باره مقاله اي به مجله فرهنگ و زندگي تقديم داشتم كه در شماره دهم آن مجله به طبع رسيد . گمان مي كنم پيش از بحث درباره اين مساله ، بهتر باشد با اين رشته ارتباطهاي موجود دو آئين كه در ان مقاله ياد شده است، آشنا شويم.

نخستين دسته از ارتباطها ، ارتباط معابد مهري اروپائي است با بناهاي زورخانه اي در ايران . مراسم مهري معمولاً مي بايست در غارها انجام يابد . اين غارها مظهر طاق آسمان وپهنه زمين بود . در نزديك اين معابد طبيعي يا در داخل آن مي بايست آبي روان وجود داشته باشد ، اما در شهر ها يا جلگه ها كه غاري نبود ، اين معابد را به شباهت غارها، در زيرزمين بنا مي كردند . معبد به وسيله پلكاني طولاني به سطح زمين مي رسيد. اين معابد پنجره نداشتند و از نور خارج بهره اي نمي بردند. گاه پلكان به اطاقي ختم مي شد كه در آن ، پيروان خود را براي اجراي مراسم آماده مي ساختند و سپس از وانجا به محوطه اصلي معبد وارد مي شدند . طاق معبد را چون آسمان شب مي آراستند . در داخل معبد در دو سو دو رديف سكو قرار داشت و در ميان دو رديف سكو، صحن مستطيل و گود معبد قرار گرفته بود كه مراسم در آنجا انجام مي يافت و تماشاگران بر نيمكت هائي كه كنار سكوها ، پاي ديوار بود به تماشاي اين مراسم مي پرداختند . در آخر صحن ، در محرابي ، منظره اي از مهر در حال كشتن گاو وجود داشت . در كنار در ورودي ظرفي            پايه دار براي آب تبرك شده قرار داشت در ظرف مقابل ،


برچسب‌ها: ورزش باستاني, ريشه هاي تاريخي, ورزش باستاني ايران و ريشه هاي تاريخي آن
ادامه مطلب
جغرافیا و جمعیت ایران
رحیم یعقوب زاده-پژوهشگر و استاد دانشگاه

جغرافیا و جمعیت ایران

ایران کشوری در جنوب غربی آسیا در منطقهٔ خاورمیانه با ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلومترمربع وسعت و بر پایهٔ آخرین آمار سرشماری سازمان ثبت احوال کشور در سال 1390 جمعیت ایران با احتساب مهاجرت ها بیش از 75 میلیون نفر است و پایتخت، بزرگ‌ترین شهر و مرکز فرهنگی، صنعتی و سیاسی این کشور تهران است. ایران در شرق با افغانستان و پاکستان؛ در شمال شرقی با ترکمنستان، در بخش میانی شمال با دریای خزر، در شمال غربی با ‏جمهوری آذربایجان و ارمنستان؛ در غرب با ترکیه و عراق؛ و در جنوب با آبهای خلیج فارس و دریای عمان همسایه‌ است.‏ بیش از نیمی از ایران ‏کویری و نیمه کویری است. حدود یک سوم ایران نیز کوهستانی است و بخش کوچکی از ایران، شامل جلگهٔ جنوب دریای خزر و جلگهٔ ‏خوزستان نیز از جلگه‌های حاصلخیز تشکیل شده ‌است.‏ ایران به 31 استان تقسیم شده است.‏ استان‌های ایران عبارت از:‏ آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، اردبیل، البرز، اصفهان، ایلام، بوشهر، تهران، چهارمحال و بختیاری، خراسان شمالی، خراسان ‏رضوی، خراسان جنوبی، خوزستان، زنجان، سمنان، سیستان و بلوچستان، فارس، قزوین، قم، کردستان، کرمان، کرمانشاه، کهکیلویه و ‏بویراحمد، گلستان، گیلان، لرستان، مازندران، مرکزی، هرمزگان، همدان و یزد می باشند. موقعیت جغرافیایی ایران سبب شده است که مانند پلی اروپا و آسیا را به هم مرتبط کند. این کشور از جنوب به دریای آزاد، و از شمال از طریق دریای خزر به جمهوری های استقلال یافته اتحاد جماهیر شوروی سابق را دارد. از این رو افرادی که می خواهند، از طریق زمین از اروپا به شبه قاره هند و یا دورتر بروند به ناچار از ایران می گذرند و با عنایت به برخورداری از تنوع آب و هوایی، طبیعت زیبا و فرهنگ و تمدن درخشان چند هزار ساله گردشگران بی شماری را بسوی خود می کشاند.



برچسب‌ها: جغرافیا و جمعیت ایران, جغرافیا, جمعیت ایران
ادامه مطلب
تپه لاميزده محمودآباد؛ شناساييِ شواهدي از استقرارگاه عصر مفرغ و آهن در حوزه مركزي مازندران

تپه لاميزده محمودآباد؛

شناساييِ شواهدي از استقرارگاه عصر مفرغ و آهن در حوزه مركزي مازندران


محمودآباد در یک نگاه

شهرستان محمودآباد با جانمایی در حوزة مرکزی استان مازندران و وسعتی حدود 8/262 کیلومتر مربع، 1/1 درصد از مساحت کل استان را به خود اختصاص داده است (سیمای شهرستان محمودآباد، 1385: 2). محمودآباد که از شمال به درياي مازندران، از شرق به شهرســتان فریدونکنار، از غرب به شهرستان نور و از جنوب به شهرسـتان آمـل محــدود مي­شود، در طول جغرافيايي، 52 درجه و 15 دقيقه تا 52 درجه و27 دقيقه طول شرقي و عرض جغرافیایی ، 36 درجه و 33 دقيقه تا 36 درجه و40 دقيقه عرض شمالی قرار دارد (صیاد، 1380: 7). منطقه محمودآباد طی دوره­های زمین­شناسی، به تناوب تحت تأثیر پیش­روی و پس­روی دریا واقع شده است. چنانکه در زمان اتصال دریای خزر و دریای سیاه، از محدودة رسوبگذاری دریایی، مواقعی که دریا پس­روی کرده و ارتباط قطع می­شده، رسوبگذاری خشکی­زا صورت گرفته است (قاسمی سمیع، 1384: 116) در نتیجه این حوزه، منطقه ای کاملاً جلگه ایی و دشت گونه است. اقليم منطقه به تبعيت از شرايط آب و هوايي حاكم بر نواحي سواحل خزري، پوشش گياهي و نزديكي به دريا، داراي آب و هواي معتدل و مرطوب خزری است كه تا اندازه­اي به آب و هواي مديترانه­اي شباهت دارد (رویان، 1383: 6-7؛ شفیعی، 1382: 116).

محمودآباد در حقیقت جانشین سه منطقه مهم قدیم به نامهای: اَهلَم، دریابار و تََلیکسَر است (همان 103). اَهلَم (عینُ الهَم، اَلهَم، چشمهُ الهَم)، بندر معروف باستانی تبرستان (بندرگاه آمل در مصب رودخانه هراز) در چهار فرسخی آمل به­سوی دریا قرار داشته است (لسترنج، 1383: 395؛ حمدالله مستوفی، 1362: 23؛ ستوده، 1366: 107 و برزگر، 1329: 76). یاقوت (سده 7 هـ.ق) نیز از اهلم یاد کرده و می­گوید، اهلَم (اَلهَم) شهرکی در کرانه دریای آبسکون از بخشهای مازندران و در یک مرحله­ای آمل است (حموی، 1380: 362 و 315).


برچسب‌ها: تپه لاميزده محمودآباد؛, استقرارگاه, عصر مفرغ و آهن, مازندران
ادامه مطلب
زن در نگاه غرب و ایرانیان


زن در نگاه غرب و ایرانیان

روزبه پارساپور

 این مقاله بررسی و مقایسه نوع نگاه فیلسوفان، بزرگان و ادیان غربی با جایگاه زن در تمدن ایرانی می باشد. جهان غرب که امروز مدعی برابری زن و مرد می باشد تا دیروز  فیلسوفانشان شدیدترین توهین ها را نثار زنان میکردند و آنها را با االقاب زشت نکوهش میکردند اما امروزه فریبکارانه در برابر ملت بزرگ ایران مدعی رهبری حقوق بشر و دفاع از زنان ما شده اند. سرزمینی که خود جایگاه زنان آزاده و نقش آفرین روزگار خود بوده است. متاسفانه امروز بسیاری از زنان ایرانی در گردابی از بی هویتی - ایران زمین را جایگاه تضاد زن و مرد می دانند و ساده لوحانه چشم به سوی تمدن پوشالی غرب دوخته اند...

 

دختران 2 دسته اند : دسته اول آنهایی که زیبا هستند وفورا ازدواج میکنند  و دسته دیگر آنهایی که به دانشگاه میروند   (شاو)


برچسب‌ها: زن, نگاه غرب و ایرانیان, غرب, ایران
ادامه مطلب
آگورا: وجه افتراق میان معماری ایران و یونان

آگورا: وجه افتراق میان معماری ایران و یونان

مهدی خلیلی[1]

میثم نیکزاد[2]

مقدمه

آگورا سازه ای با کاربری اجتماعی و عمومی، به صورت میدان و فضایی باز در مرکز شهرهای یونانی است  که در دوران کلاسیک یونان پدیدار و در دوره هلنیستی به اوج شکوفایی خود می رسد. در واقع آگورا محل فعالیت های تجاری، اقتصادی، قضایی، جشن ها، اجتماعات مذهبی، مراسم هنری، تصمیم گیری های عمومی و... بوده است. با توجه به وضعیت اجتماعی یونان و دموکراسی حاکم در این دوران در واقع اگورا پاسخی به نیازها و مقتضیات اجتماعی زمان خود است. در حالیکه در ایران دوره هخامنشی، فاقد چنین سازه­ای با کاربری عمومی هستیم. در این نگارش با نگاهی به تعدادی از آگوراهای باقیمانده در یونان  و بطور اخص  آگورای آتن به تبیین کاربری اجتماعی آن پرداخته می­شود.

هنر و جامعه يونان باستان

  هنر غرب مديون هنر يونان است. هيچ فرهنگ و هنري در غرب نتوانسته به اندازه ي هنر يونان در مغرب زمين تاثير گذار باشد. جهان نگري يوناني بر مدار و محور انسان پايه گذاري مي شود. در جهان نگري ((انسان محورانه)) آنچه اهميت دارد انسان است و انسان به گفته ((پروتاگوراس)) مقياس همه چيز است. در هنر يونانيان آنچه آدمي را از همه چيز متمايز ميكند عقل است وعقل آدمي كه استدلال كردن را آموخته باشد، برترين پديده يا كاركردي است كه طبيعت آفريده است.  رسيدن به ((روح زيبا)) در گرو ((شناخت خود)) است. در نظر يونانيان نظام طبيعت و عقل زيبا ساده است و زيبايي اشياء با شناخت ما از آن چيز يكي است. دين در يونان نيز بر اساس و محور انساني مي چرخد. بارزترين ويژگي نگرشي ديني يونان باستان كه در آثار هنري آن نيز منعكس است جهان بيني انسان گرايانه (اوامانيستي) است. دين در فرهنگ يوناني


برچسب‌ها: آگور, وجه افتراق میان معماری ایران و یونان
ادامه مطلب
بررسی ظروف فلزی دوره هخامنشی در پایتخت های سیاسی و مقایسه آن با سرزمین های تابعه

بررسی ظروف فلزی دوره هخامنشی

در پایتخت های سیاسی و مقایسه آن با سرزمین های تابعه 

 

نجمه موسی تبار

چکیده

مسأله مورد بررسی در مقاله حاضر پراکندگی اطلاعات و پژوهش های انجام شده در زمینه صنعت فلزگری در دوره هخامنشی می باشد و نیاز به تمرکز بر، ساخت ظروف فلزی هخامنشی ، جدا از زیورآلات و ابزار و ادوات جنگ و شکار احساس می شود.

هدف، بررسی بخش اعظمی از ظروف فلزی دوره هخامنشی با پراکندگی جغرافیایی بسیار زیاد در یک نگاه است. هدف از انتخاب این مناطق بررسی میزان و نحوه تاثیر و تاثرات مناطق تابعه از مراکز اصلی و پایتخت های سیاسی در دوره هخامنشی می باشد. مناطق مورد بررسی شامل،مناطقی از آسیای صغیر ازجمله گوردیون،ایکیزتپه و ارزنجان؛گنجینه های بلغارستان از جمله روگوزن و کوکوآموگیلا؛آثاری از قفقاز در آخالگوری؛ همچنین کورگان های هفت برادران و فیلیپوکا در روسیه؛ به علاوه گنجینه جیحون و گنجینه بابل، در کنار آثاری از پایتخت های سیاسی دوره هخامنشی همچون شوش،تخت جمشید،پاسارگاد و همدان می باشد.


برچسب‌ها: ظروف فلزی, هخامنشی, پایتخت های سیاسی, مقایسه, سرزمین های تابعه
ادامه مطلب
رابطه میان آیین تدفین و سفال

رابطه میان آیین تدفین و سفال

در بسیاری از پدیده های فرهنگ بشری همچون اساطیر، ادیان، مذاهب و آیین ها و ادبیات و هنر و خلاصه آنچه که بیشتر با زندگی مردم سر و کار دارد با رمز پردازی روبرو هستیم، چرا که رمز در گذشته از معنی ویژه و بلاواسطه ای برخوردار بوده است که مستقیمآ به یک مضمون معنوی برتر که قابل تجسم نیست اشاره می کند. زبان رمزی ممکن است یک عنصر طبیعی مانند نور باشد که به عنوان رمز حقیقت به کار می رود. انسان برای آنچه می خواهد ابراز دارد قبل از نوشتن غالبآ به نشانه ها و صوری که جنبه ی توصیفی دقیق نداشتند توسل می جست. این علایم بر اثر کثرت استفاده معانی خاصی یافتند، مثلآ «چرخ» افکار آدمی را به سمت خدای آفتاب رهبری می کند یا همان گردش ماه و مهر و هم گذشت زمان؛ اما استدلال و توصیف بشر در شرح موجودیت خدای زمان و خدای خورشید ضعیف بود و همین محدودیت های اندیشه و عقل، به او زبان نشانه ها را آموخت. علایم رمزی بنابر تعداد و تاریخ و مکان پیدایش آنها به معانی گوناگون اشاره دارند و این به سبب استعداد تنوع پذیری رمزها است. تفسیر رمزها بر حسب ذهنیت و نظرگاه های مفسران تنوع پیدا می کند از این رو بررسی دقیق رمز های آیینی شاید امکان پذیر نباشد، چرا که رمز در نهاد خود چیزی مبهم و ناشناخته است. (1) مثلآ در رموز به خاک سپاری ایرانیان برخی نشانه ها و شاکله های مشخص مرتبآ تکرار می گردند و بررسی این علایم شاید بتواند رهیافتی به سمت زیبایی شناسی و رمزشناسی زندگی گذشتگان گردد.


برچسب‌ها: آیین تدفین, سفال, رابطه میان آیین تدفین و سفال
ادامه مطلب